Close

Czy małżonek zawsze dziedziczy mimo braku prawomocnego wyroku rozwodowego?

Co do zasady małżonkowie dziedziczą po sobie (oczywiście jeśli nic innego nie wynika z treści testamentu) .

Oczywiście w sytuacji, gdy jeden ze współmałżonków umiera w trakcie trwania małżeństwa.

Małżeństwo kończy się zaś z chwilą uprawomocnienia się wyroku w sprawie o rozwód.

Czyli do dnia, kiedy wyrok o rozwodzie będzie prawomocny, małżonkowie są małżeństwem.

Jednak – gdy powód w sprawie o rozwód chce rozwodu z wyłącznej winy drugiego małżonka sprawa taka może trwać naprawdę długo…

I tu pojawia się pytanie:

Czy jest więc możliwość, aby małżonek nie dziedziczył, jeśli postępowanie w sprawie o rozwód nie zostało ukończone?

Okazuje się, iż w niektórych przypadkach jest taka możliwość:

Nie dzieje się tu jednak nic z urzędu. Aby tak się stało konieczne jest orzeczenie sądu.

Jednak aby w ogóle sąd mógł orzec w tym przedmiocie, niezbędne jest zaistnienie kilku przesłanek: przede wszystkim przed śmiercią spadkodawcy musiało zostać wszczęte postępowanie o rozwód. W pozwie musiało znaleźć się żądanie rozwodu z orzeczeniem o winie, a ponadto żądanie takie musiało być uzasadnione. (przepis nie precyzuje, co to oznacza, iż żądanie „musiało być uzasadnione”- to pojęcie bardzo szerokie, w każdym przypadku będzie decydował sąd rozpatrujący sprawę.)

Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego:

Małżonek jest wyłączony od dziedziczenia, jeżeli spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z jego winy, a żądanie to było uzasadnione.

Wyłączenie małżonka od dziedziczenia następuje na mocy orzeczenia sądu.

Wyłączenia może żądać każdy z pozostałych spadkobierców ustawowych powołanych do dziedziczenia w zbiegu z małżonkiem.

Nie zawsze jednak można wystąpić do sądu z takim żądaniem.

Co więcej- termin na podjęcie działania jest dość krótki:

Zgodnie z przepisem:

Termin do wytoczenia powództwa wynosi sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o otwarciu spadku, nie więcej jednak niż jeden rok od otwarcia spadku.

Jeżeli w dacie śmierci spadkodawcy sprawa o rozwód  jest w toku, to (zgodnie z art. 446 k.p.c.) sprawa  taka zostanie przez sąd umorzona. Kwestia wyłączenia małżonka spadkodawcy od dziedziczenia będzie rozstrzygnięta już  w  nowym, odrębnym procesie, wszczętym właśnie na podstawie art. 940 k.c.

Wyłączenie od dziedziczenia może dotyczyć jedynie dziedziczenia ustawowego.

Jeżeli spadkodawca uwzględnił małżonka  w  sporządzonym przez siebie testamencie, kwestia jego ewentualnej winy co do rozkładu pożycia pozostaje bez znaczenia.

Reasumując:

Mąż zdradzał żonę. Małżonkowie od dawna nie mieszkali razem, bo mąż wyprowadził się do innej kobiety. W końcu żona wystąpiła o rozwód, wskazując w pozwie, że chce rozwodu z winy męża. Postępowanie trwało już kilka miesięcy, kiedy żona zmarła, nie pozostawiając testamentu.

Ponieważ nie było jeszcze nieprawomocnego nawet wyroku w sprawie o rozwód, mąż jest spadkobiercą ustawowym.

Sąd nie będzie prowadził dalej postępowania o rozwód po śmierci męża.

Jednak w tej sytuacji np. dzieci spadkodawczyni mogłyby w określonym ustawą terminie wystąpić do  wyłączenie niewiernego męża od dziedziczenia właśnie na podstawie art. 940 kc.

 Art. 940. Kodeksu cywilnego

§ 1.     Małżonek jest wyłączony od dziedziczenia, jeżeli spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z jego winy, a żądanie to było uzasadnione.

§ 2. Wyłączenie małżonka od dziedziczenia następuje na mocy orzeczenia sądu. Wyłączenia może żądać każdy z pozostałych spadkobierców ustawowych powołanych do dziedziczenia w zbiegu z małżonkiem; termin do wytoczenia powództwa wynosi sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o otwarciu spadku, nie więcej jednak niż jeden rok od otwarcia spadku.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *